|
Büyüme, çocukların genel sağlık
durumlarını yansıtan en iyi göstergedir. Sağlıklı çocuk, normal
büyüyen çocuktur. Bu nedenle büyümenin değerlendirilmesi, doktorların olduğu
kadar anne ve babaların da yakından izlemesi gereken bir konudur. Büyüme,
kemiklerin uç kısımlarındaki büyüme plakları denilen kıkırdak dokunun gelişmesi
ile sağlanmaktadır. Ergenlik döneminin sonunda büyüme plaklarının
kapanmasıyla büyüme de durur ve erişkin boyuna ulaşılmış olur. Büyümeyi
etkileyen üç temel faktör vardır.
Bunlardan ilki genetik faktörlerdir. Her çocuğun boyunu anne ve babasından
geçen iki grup gen birbirinden bağımsız olarak etkilemektedir. Genler
büyümenin ana kalıbını (çocuğun boy potansiyelini, ergenlik başlama yaşını vb)
belirler. Büyümeyi sağlayan ikinci faktör beslenmedir. Beslenme özellikle
ilk iki yaşta olmak üzere tüm yaşlarda büyümeyi etkiler. Büyümeyi
sağlayan üçüncü faktör ise hormonlardır. Başta hipofiz bezinden
salgılanan büyüme hormonu olmak üzere tiroid hormonları ve cinsiyet hormonları
büyümeyi düzenlemektedir. Bu hormonların eksikliklerinde büyüme geriliği en
önemli bulgulardandır. Ayrıca sağlıklı büyüme için vücuttaki diğer organ
sistemlerinin (kalp, akciğerler, böbrek vb) de sağlıklı olması
gereklidir.
Çocukların büyüme hızları yaşlarına göre değişmektedir. Büyüme bozukluklarının
erken saptanması için en iyi yöntem çocuğun boy ve ağırlığının büyüme izlem
grafikleri üzerine işaretlenmesidir. Her çocuğun izleyen doktor veya
ailesinde bir büyüme grafiği bulunmalıdır. Büyüme grafiğinde yaşa göre
normalden sapma gösteren veya standartlara göre boyu % 3 ün altında olan bir
çocukta buna yol açabilecek altta yatan nedenlerin irdelenmesi
gereklidir. Pediatrik Endokrinoloji uzmanı tarafından çocuğun kemik yaşı
saptanarak yapılan erişkin boyu hesaplamasında çocuğun öngörülen erişkin boyu,
ailevi potansiyelinin gerisinde ise bu çocuklarda ileri araştırmalara
gereksinim vardır. Zamanında değerlendirme, hem altta yatabilecek
sistemik, hormonal veya beslenme sorunlarının erken tanısı hem de tedavinin
başarısı için önemlidir.
Bu konuda daha detaylı bilgi için lütfen tıklayınız.
|