|
Ergenlik dönemi çocukluktan erişkinliğe
geçilen bir süreçtir. Bu süreç içerisinde çocuklarda önemli bedensel ve ruhsal
değişiklikler meydana gelir. Genel olarak ergenliğin ilk belirtisi kız
çocuklarında göğüslerde büyüme, erkek çocuklarda ise testislerde büyümenin
başlamasıdır. Daha sonra tüylenme ve diğer bulgular ortaya çıkar.
Ergenlik dönemi hipofiz bezinden salgılanan hormonların etkisiyle başlar ve
cinsiyet hormonlarının (kızlarda estrojen, erkeklerde testosteron) düzeyindeki
artış sonucu o cinse özgü fiziksel özelliklerin ortaya çıkmasını sağlar.
Ergenlik döneminde boy uzamasında hızlanma olur ve bu dönemin sonunda epifizler
kapanarak büyüme durur.
Ergenlik belirtileri kızlarda 8-13 yaş (ortalama 11-11.5 yaş ), erkeklerde ise
9-14 yaş (ortalama 11.5-12 yaş) arasında başlar.
Ergenliğin kızlarda 13 erkeklerde 14
yaş tamamlandığı halde başlamamış olmasına ise “Gecikmiş Ergenlik” denir.
Ergenlik gecikmesi geçici veya kalıcı sebeplere bağlı olabilir. Bu
nedenle altta yatan bir neden olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir.
Kalıcı ergenlik gecikmesi hipofiz bezi veya gonadlardaki (Over veya testisler)
problemlerden kaynaklanır. Bu durumda hem altta yatan nedenin tedavi edilmesi
hem de sürekli hormonal destek tedavisi gereklidir. Geçici ergenlik
gecikmesinde ise bazen kısa süreli hormonal destek ile ergenliğin başlaması
sağlanır. Ergenlik sürecinde hem boy uzaması hem de kemiklerin mineral
içeriğinin artması sözkonusudur. Bu nedenle yapısal ergenlik gecikmesi olan
çocuklarda zamanında hormonal destek ve kalsiyum, D vitamininin yeterli
alımının sağlanması önemlidir.
|